ЕАБР прагназуе Беларусі перадапошняе месца ў ЕАЭС паводле тэмпаў росту эканомікі ў 2026–2028 гадах

6 ліпеня, Позірк. У макраэканамічным прагнозе на 2026–2028 гады Еўразійскі банк развіцця (ЕАБР) пацвердзіў сваё ранейшае меркаванне пра тое, што па выніках цяперашняга года валавы ўнутраны прадукт Беларусі вырасце на 1,3%.

Раней “Позірк” адзначаў, што прагноз, на якім настойвае ЕАБР, у 2,2 раза ніжэйшы за паказчык, запланаваны беларускімі ўладамі (2,8%).

На думку аналітыкаў банка, у 2026 годзе Беларусь зойме перадапошняе месца ў Еўразійскім эканамічным саюзе (ЕАЭС) паводле гэтага паказчыку, апярэдзіўшы толькі Расію, эканоміка якой, як чакаецца, вырасце на 1%. Найбольшы рост па выніках года прагназуецца ў Кыргызстане (+10,2%), далей ідуць Арменія (+6%) і Казахстан (+5,5%). Звяртаюць на сябе ўвагу таксама высокія прагнозныя паказчыкі краін, якія не ўваходзяць у ЕАЭС, але ахопленыя аглядам, — Таджыкістана (+8,3%) і Узбекістана (+7,9%).

У 2027 годзе, згодна з прагнозам экспертаў банка, ВУП Беларусі вырасце на 1,6%, а ў 2028 годзе — на 1,9%. Пры гэтым краіна застанецца на той жа самай перадапошняй пазіцыі, апярэджваючы толькі РФ, дзе рост эканомікі, як чакаецца, складзе 1,5% і 1,8% адпаведна.

ЕАБР прагназуе, што інфляцыя ў Беларусі ў 2026 годзе складзе 5,8% (у 2027-м — 5,5%, у 2028-м — 5,0%), курс долара на працягу 2026–2028 гадоў будзе падвышацца (3,0; 3,1 і 3,3 рубля), а стаўка рэфінансавання — зніжацца (9,5%, 9,0% і 8,5%).

У аглядзе адзначаецца, што “на пачатку 2026 года ў эканоміцы Беларусі назіраліся прыкметы ахаладжэння дзелавой актыўнасці” — ВУП вырас у гадавым вымярэнні на 0,2% у студзені — красавіку пасля росту на 1,3% у гадавым вылічэнні (г/г) па выніках 2025 года.

“Ключавым фактарам запаволення стала скарачэнне прамысловай вытворчасці на 2,5% г/г ва ўмовах ахаладжэння попыту на рынку асноўнага гандлёвага партнёра — Расіі. Дадатковы ўплыў учынілі анамальна нізкія тэмпературы ў студзені — лютым: яны абмежавалі будаўніцтва і прывялі да скарачэння аб’ёму падрадных работ на 2,8% г/г у цэлым за студзень — красавік”, — гаворыцца ў дакуменце.

Прагназуючы паскарэнне росту ВУП Беларусі ў другім паўгоддзі 2026 года і пашырэнне выпуску ў 2027–2028 гадах, эксперты банка лічаць, што “падтрымку эканоміцы акажуць рост рэальных даходаў насельніцтва, дадатная дынаміка інвестыцый, паступовае змякчэнне крэдытных умоў і пашырэнне экспарту паслуг”.

У аглядзе адзначаецца, што “запаволенне інфляцыі адлюстроўвае спалучэнне моцнага беларускага рубля і адміністрацыйнага рэгулявання цэн”. Пры гэтым “рост заробкаў захоўвае праінфляцыйныя рызыкі”.

Аналітыкі мяркуюць, што “рост унутранага попыту праз падвышэнне попыту на імпарт будзе фармаваць умераны ціск на курс беларускага рубля”, “падвышэнне рэальных даходаў насельніцтва, зніжэнне стаўкі рэфінансавання і пашырэнне крэдытавання падтрымаюць спажывецкую і інвестыцыйную актыўнасць”. Гэта, на іх думку, “можа прывесці да росту імпарту тавараў і паслуг і, як вынік, павялічыць попыт на замежную валюту ў 2027–2028 гадах”.

Пазначаецца, што “паступовае аслабленне расійскага рубля можа спрыяць умеранаму зніжэнню кошту беларускага рубля”. Гэта тлумачыцца “шчыльнай карэляцыяй кошту беларускай валюты з курсам расійскага рубля, што абумоўлена высокай доляй знешнегандлёвых аперацый з Расіяй”.

Асноўнай рызыкай для запланаванага росту беларускай эканомікі ЕАБР лічыць рызыку запаволення росту эканомікі Расіі.

У гэтым кантэксце адзначаецца, што “сінхранізацыя бізнес-цыкла з Расіяй вызначае высокую залежнасць беларускай эканомікі ад расійскай”. Моцнае ахаладжэнне спажывецкага і інвестыцыйнага попыту ў ключавога партнёра “можа прывесці да скарачэння паставак беларускай прадукцыі і прамысловай вытворчасці праз абмежаваныя магчымасці пераарыентацыі на іншыя рынкі”. Зніжэнне даходаў у РФ “таксама здольнае аслабіць попыт на турыстычныя і гасцінічныя паслугі ў Беларусі”. “У сукупнасці гэтыя фактары могуць стрымаць унутраны попыт і абмежаваць рост ВУП”, — гаворыцца ў аглядзе.

Рызыку паскарэння інфляцыйных працэсаў для Беларусі аўтары дакумента бачаць у тым, што “рост сусветных цэн на ўгнаенні і паліва можа выклікаць падаражанне харчавання на знешніх рынках”.

Адзначаецца, што “для Беларусі гэта стварае рызыку паскарэння харчовай інфляцыі і ўзмацнення агульнага цэнавага ціску, што здольна запаволіць рост рэальных даходаў і спажывання”.