31 жніўня, Позірк. Беларускія эмігранты ў Польшчы сутыкнуліся з ростам прававой уразлівасці праз спалучэнне рэпрэсіўнай палітыкі беларускіх уладаў і ўзмацнення жорсткасці міграцыйных працэдур у краіне знаходжання. У некаторых выпадках гэта можа прывесці нават да дэпартацыі людзей у Беларусь, дзе ім пагражае паўторны пераслед.
Да такой высновы прыйшлі даследчыцы Анаіс Марэн (былая спецдакладчык ААН у пытанні аб становішчы ў галіне правоў чалавека ў Беларусі) і кіраўнік праваабарончай ініцыятывы Partyzanka (“Партызанка”) Ганна Маціеўская ў аналітычным дакуменце “Сістэмная прававая ўразлівасць беларускіх “рэлакантаў” у Польшчы: задавальненне патрэбаў у працэдурнай легалізацыі”. Дакумент падрыхтаваны на аснове аналізу даных гарачай лініі Partyzanka за люты-чэрвень 2026 года.
Аўтары адзначаюць, што пасля 2020 года Польшча стала галоўным кірункам для многіх беларусаў, вымушаных пакінуць краіну. Аднак потым стаўленне да беларускіх мігрантаў ускладнілася, у тым ліку праз удзел Беларусі ў расійскай агрэсіі супраць Украіны.
Сур’ёзнай праблемай аўтары лічаць палітыку Мінска ў дачыненні да беларусаў за мяжой. Пасля спынення надання шэрагу консульскіх паслуг многія грамадзяне не могуць бяспечна вярнуцца на радзіму для падаўжэння пашпартоў, а прызнанне дакументаў несапраўднымі яшчэ больш павышае іх уразлівасць.
Адначасова ў даследаванні адзначаецца, што беларусы, якія спрабуюць легалізаваць знаходжанне ў Польшчы, сутыкаюцца з адміністрацыйнымі цяжкасцямі.
Аўтары лічаць, што гэтую “пастку-22“ (год пачатку падтрыманай беларускім рэжымам расійскай агрэсіі ў дачыненні да Украіны) можна дазволіць без перагляду польскага заканадаўства, забяспечыўшы беларусам больш высокі ўзровень абароны ў адпаведнасці зь міжнародным заканадаўствам аб уцекачах і правах чалавека.
