21 кастрычніка, Позірк. Прыцягнутыя да адміністрацыйнай і крымінальнай адказнасці за “экстрэмізм” асобы не могуць быць вылучаныя кандыдатамі ў члены Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Такое новаўвядзенне прадугледжана ў зацверджанай 19 кастрычніка ўказам Аляксандра Лукашэнкі №367 новай рэдакцыі статута акадэміі, апублікаванага 21 кастрычніка на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале.
У адпаведнасці з п. 31 статута “кандыдатамі ў члены Акадэміі навук не могуць быць вылучаны асобы ў выпадку здзяйснення імі: злачынства экстрэмісцкай накіраванасці, цяжкага або асабліва цяжкага злачынства; адміністрацыйнага правапарушэння, выяўленага ў парушэнні парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў, прапагандзе або публічным дэманстраванні, вырабе, распаўсюдзе нацысцкай сімволікі або атрыбутыкі, распаўсюдзе, вырабе, захоўванні, перавозцы інфармацыйнай прадукцыі, якая змяшчае заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці; іншых дзеянняў, якія наносяць шкоду дзяржаўным або грамадскім інтарэсам або накіраваных на дыскрэдытацыю акадэмічнага вучонага звання“.
Згодна з п. 23 статута “дзейныя члены (акадэмікі) і члены-карэспандэнты ў выпадку здзяйснення імі злачынства экстрэмісцкай накіраванасці, цяжкага або асабліва цяжкага злачынства, іншых дзеянняў, якія наносяць шкоду дзяржаўным або грамадскім інтарэсам альбо накіраваных на дыскрэдытацыю акадэмічнага вучонага звання, не дапускаюцца да ўдзелу ў рабоце органаў кіравання Акадэміі навук і іншых мерапрыемствах, якія праводзяцца паводле рашэння органаў кіравання Акадэміі навук”.
Лукашэнка, разважаючы летась у лістападзе аб статусе навукоўца на нарадзе па пытаннях развіцця навуковай сферы і дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук, адзначыў, што ў 1990-я гады “асабіста спрыяў павышэнню статусу“ беларускіх сілавых органаў, і гатовы рабіць у дачыненні да навукоўцаў.
У той жа час Лукашэнка заявіў, што “міліцыя і вайскоўцы ў складаны перыяд 2020 года сваімі дзеяннямі самі пазначылі свой статус, стаўшы на абарону краіны і грамадства”. “Яны тым самым паднялі свой статус на найвышэйшы ўзровень. Можа, той час не прыйшоў, можа, “2020 год“ для навукоўцаў не наступіў, калі вы статус свой паднімеце“, — выказаў меркаванне ён.
Многія навукоўцы, якія падтрымалі мірны пратэст 2020 года, былі звольненыя, частка з іх вымушана пакінула краіну, прадстаўнікі беларускай навуковай супольнасці ёсць сярод цяперашніх і былых палітвязняў.
