ЕС, Савет Еўропы і вярхоўны камісар ААН па правах чалавека заклікалі паўсюдна скасаваць смяротнае пакаранне
10 кастрычніка, Позірк. Арганізацыя Аб’яднаных Нацый “выступае супраць смяротнага пакарання пры любых абставінах”, заявіў вярхоўны камісар ААН па правах чалавека Фолькер Цюрк у Сусветны дзень супраць смяротнага пакарання (10 кастрычніка).
Паводле яго слоў, “нядаўнія падзеі з усёй відавочнасцю прадэманстравалі прычыны такой пазіцыі: смяротнае пакаранне несумяшчальнае з правам на жыццё і можа быць звязанае з катаваннямі і жорсткім, бесчалавечным або прыніжальным для годнасці абыходжаннем”. “Я заклікаю ўсе краіны неадкладна спыніць прывядзенне смяротных прысудаў у выкананне”, — напісаў прадстаўнік ААН на сваёй старонцы ў сацыяльнай сетцы Х.
Пад “нядаўнімі падзеямі” Цюрк, верагодна, меў на ўвазе няўдалае пакаранне смерцю 50-гадовай Крысты Пайк у ЗША і намер амерыканскага Міністэрства абароны правесці жывую трансляцыю пакарання смерцю 56-гадовага былога вайскоўца Нідала Маліка Хасана.
Напрыканцы верасня 2026 года Пайк, асуджанай за жорсткае забойства аднакурсніцы ў 1995-м, зрабілі дзве смяротныя ін’екцыі, але яна выжыла, атрымаўшы найцяжэйшую шкоду здароўю. Адвакаты назвалі гэта “хімічным катаваннем” і запатрабавалі замяніць ёй пакаранне на пажыццёвае зняволенне. Губернатар штата Тэнэсі забараніў да канца года выконваць смяротныя выракі і даручыў расследаваць сітуацыю з Пайк.
7 кастрычніка міністр абароны ЗША Піт Хегсэт заявіў па тэлебачанні, што Пентагон “паклапоціцца”, каб пакаранне смерцю былога вайсковага псіхіятра Хасана, які застрэліў у 2009 годзе 13 чалавек на вайсковай базе Форт-Худ у штаце Тэхас, “было публічным”. На наступны дзень амерыканскае ваеннае ведамства афіцыйна абвясціла, што расстрэл Хасана будзе транслявацца ў жывым эфіры праз інтэрнэт (пакаранне смерцю прызначанае на 3 снежня).
Напярэдадні Сусветнага дня супраць смяротнага пакарання вярхоўная прадстаўніца Еўрапейскага саюза па замежных справах і палітыцы бяспекі Кая Калас і генеральны сакратар Савета Еўропы Ален Берсэ выступілі з сумеснай заявай, у якой падкрэслілі, што ЕС і СЕ “адназначна выступаюць супраць смяротнага пакарання ва ўсіх выпадках і пры любых абставінах”.
Адзначыўшы сусветны прагрэс на шляху да забароны гэтага віду пакарання (скасаванне смяротнага пакарання ў Ліване; скарачэнне колькасці падстаў для вынясення смяротнага выраку ў Гамбіі і В’етнаме; ратыфікацыя абаліцыянісцкага другога факультатыўнага пратакола да Міжнароднага пакта аб грамадзянскіх і палітычных правах у Сьера-Леонэ і крокі да яго ратыфікацыі ў Камбоджы, ЦАР і Чадзе), яны ў той жа час канстатавалі рост колькасці пакаранняў смерцю ў краінах, якія яго практыкуюць.
“Вядома, што ў 2025 годзе смяротныя выракі прыводзіліся ў выкананне толькі ў 17 краінах, аднак рэзкі рост колькасці пакаранняў смерцю выклікае трывогу, — заявілі Калас і Берсэ. — Колькасць зарэгістраваных пакаранняў смерцю павялічылася на 78% у параўнанні з 2024 годам. Большасць з іх адбылася ў Іране, аднак значны рост колькасці пакаранняў смерцю таксама адзначаўся ў Егіпце, Кувейце, Саудаўскай Аравіі, Сінгапуры і Емене. Пакаранні смерцю працягваліся і ў Злучаных Штатах. Пакаранні смерцю, якія праводзяцца ў Кітаі, не адлюстраваныя ў сусветнай статыстыцы праз дзяржаўную сакрэтнасць, хоць, паводле ацэнак, летась у гэтай краіне былі прыведзеныя ў выкананне тысячы смяротных выракаў”.
Аўтары заявы таксама нагадалі, што “Беларусь застаецца адзінай краінай у Еўропе, якая выкарыстоўвае смяротнае пакаранне”.
“Еўрапейскі саюз і Савет Еўропы заклікаюць усе дзяржавы, якія захоўваюць смяротнае пакаранне, неадкладна ўвесці мараторый на выкананне смяротных выракаў у якасці першага кроку да яго скасавання, — гаворыцца ў дакуменце. — Увядзенне мараторыя мае суправаджацца заменай ужо вынесеных смяротных выракаў іншымі відамі пакарання і забеспячэннем поўнага датрымання міжнароднага права і стандартаў у галіне правоў чалавека аж да канчатковага скасавання смяротнага пакарання”.
ЕС і СЕ застаюцца “непахіснымі ў сваім супрацьдзеянні любым спробам аднавіць або пашырыць выкарыстанне смяротнага пакарання, у тым ліку ў Еўропе”. Міждзяржаўнае аб’яднанне і міжнародная арганізацыя абавязаліся разам з “партнёрамі, грамадзянскай супольнасцю і прадстаўнікамі юрыдычнай супольнасці” надалей “садзейнічаць дэмакратычнаму абмеркаванню, заснаванаму на правах чалавека і вяршэнстве права, каб дамагчыся ўсеагульнага скасавання смяротнага пакарання”.
“Смяротнае пакаранне, уключаючы працэдуру, якая папярэднічае яго выкананню, прадстаўляе сабою бесчалавечнае і прыніжальнае для годнасці абыходжанне. Мы заклікаем усе дзяржавы прытрымлівацца прынцыпаў аднаўленчага правасуддзя і далучыцца да глабальнага руху за адмову ад смяротнага пакарання, які робіцца ўсё большым”, — падкрэслілі Калас і Берсэ.
У дэмакратычнай Беларусі не мае быць практыкі смяротнага пакарання — Марозаў
10 кастрычніка, Позірк. "Самае страшнае ў смяротным пакаранні — пасля яго выканання чалавек больш не мае шанцу даказаць сваю невінаватасць", — заявіў дарадца Святланы Ціханоўскай па прававых пытаннях Леанід Марозаў 10 кастрычніка, у Сусветны дзень супраць смяротнага пакарання. "Памылку суда …
Жыхар Слуцка Таратута пакараны смерцю два гады таму за забойства трохгадовага сына — праваабаронца Палуда
7 кастрычніка, Позірк. Жыхар Слуцка (Мінская вобласць) Аляксандр Таратута пакараны смерцю 9 кастрычніка 2024 года, паведаміў падчас слуханняў у Каардынацыйнай радзе каардынатар кампаніі “Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі” Андрэй Палуда. Слуханні прайшлі ў анлайн-фармаце 6 кастрычніка, яны былі прысвечаныя …
