37 краін АБСЕ заклікалі ўлады Беларусі вызваліць усіх палітвязняў і спыніць рэпрэсіі

18 верасня, Позірк. 37 краін — удзельніц Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (АБСЕ) заклікалі ўлады Беларусі “неадкладна і безумоўна” вызваліць і рэабілітаваць усіх палітычных зняволеных, а таксама спыніць рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці, незалежных СМІ і апазіцыі. Сумесную заяву 17 верасня на пасяджэнні АБСЕ абвясціў пастаянны прадстаўнік Даніі.

Заяву ад імя нефармальнай групы сяброў дэмакратычнай Беларусі ў АБСЕ падтрымалі Бельгія, Балгарыя, Вялікабрытанія, Германія, Грэцыя, Данія, Ірландыя, Ісландыя, Іспанія, Італія, Канада, Кіпр, Латвія, Літва, Люксембург, Нідэрланды, Нарвегія, Польшча, Партугалія, Румынія, Славакія, Славенія, Украіна, Фінляндыя, Францыя, Харватыя, Чарнагорыя, Чэхія, Швецыя і Эстонія.

Паведамляецца, што да заявы таксама далучыліся Аўстрыя, Албанія, Ліхтэнштэйн, Мальта, Малдова, Сан-Марына, Паўночная Македонія і Славакія (указана другі раз, відаць, памылкова).

“Шэсць гадоў таму, пасля прэзідэнцкіх выбараў у жніўні 2020 года, народ Беларусі выступіў за дэмакратыю, мірна пратэстуючы супраць сфальсіфікаванага выніку, які здрадзіў іх давер і дэмакратычныя памкненні”, — гаворыцца ў заяве.

Аўтары адзначылі, што ў наступныя гады беларускія ўлады “працягвалі сістэматычна душыць асноўныя свабоды і пераследаваць тых, каго лічаць крытыкамі ўладаў”.

“Паводле апошняга дакладу спецыяльнага дакладчыка ААН, адвольныя затрыманні і палітычна матываваныя крымінальныя пераследы застаюцца шырока распаўсюджанымі, а заканадаўства аб экстрэмізме і барацьбе з тэрарызмам працягвае выкарыстоўвацца для крыміналізацыі законнага ажыццяўлення свабоды выказвання меркаванняў, свабоды аб’яднанняў і мірных сходаў”, — заявілі прадстаўнікі краін АБСЕ.

Праваабаронцы, журналісты, прадстаўнікі апазіцыі і іншыя прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці, адзначаецца ў заяве, працягваюць падвяргацца пераследам.

“Транснацыянальныя рэпрэсіі ўсё часцей накіраваныя супраць беларусаў, якія знаходзяцца ў выгнанні, і іх сем’яў”, — гаворыцца ў дакуменце.

Адзначаецца, што паводле звестак праваабарончага цэнтра “Вясна”, як мінімум 10.016 чалавек падпалі пад крымінальны пераслед з палітычных прычын з 2020 года. За апошні год колькасць такіх спраў павялічылася прыкладна на 1.500. Усяго зафіксавана больш за 100.000 выпадкаў рэпрэсій, а цяпер у Беларусі налічваецца 886 палітычных зняволеных.

Аўтары заявы таксама ўказалі, што Беларусь не выконвае міжнародныя абавязацельствы ў сферы правоў чалавека і абавязацельствы ў рамках АБСЕ, у тым ліку звязаныя з правядзеннем свабодных і справядлівых выбараў і своечасовым запрашэннем назіральнікаў БДІПЧ АБСЕ.

Асобна згадваецца падтрымка Беларуссю вайны Расіі супраць Украіны, а таксама выкарыстанне нелегальнай міграцыі і “гібрыдных дзеянняў” супраць суседніх краін.

“Мы вітаем вызваленне некалькіх сотняў палітычных зняволеных, аднак па-ранейшаму глыбока занепакоеныя працягам палітычна матываваных арыштаў і крымінальных пераследаў”, — гаворыцца ў заяве.

Аўтары адзначылі, што колькасць людзей, якія ўтрымліваюцца пад вартай па палітычных прычынах, зноў пачала расці.

“Вызваленне з турмы не абавязкова азначае спыненне рэпрэсій”, — падкрэслілі яны. Паводле іх слоў, былым палітычным зняволеным пагражаюць высылка, пастаяннае сачэнне, абмежаванні і рызыка новага крымінальнага пераследу. Рэпрэсіі таксама ўсё часцей распаўсюджваюцца на беларусаў, якія знаходзяцца ў выгнанні, і іх сем’і.

Краіны выказалі глыбокую занепакоенасць паведамленнямі аб катаваннях і іншых відах жорсткага, бесчалавечнага або зневажаючага годнасць абыходжання ў месцах утрымання пад вартай, уключаючы працяглую ізаляцыю і недастатковы доступ да медыцынскай дапамогі.

Падкрэсліваецца, што “гэты цыкл зняволення і пераследаў, які працягваецца, павінен спыніцца”.

“Мы зноў заклікаем да неадкладнага і безумоўнага вызвалення і рэабілітацыі ўсіх палітычных зняволеных і заклікаем беларускія ўлады спыніць кампанію рэпрэсій. Адказныя за гэта павінны быць прыцягнутыя да адказнасці”, — гаворыцца ў заяве.

Прадстаўнікі краін АБСЕ таксама падкрэслілі: “Праз шэсць гадоў мужнасць і дэмакратычныя памкненні беларускага народа застаюцца нязменнымі. Мы цвёрда падтрымліваем народ Беларусі ў яго імкненні да свабоднай, дэмакратычнай і незалежнай краіны”.

Яны выказалі надзею, што наступны год прынясе “адчувальны прагрэс”, дзякуючы чаму ў далейшым можна будзе “казаць аб значных паляпшэннях, а не зноў падымаць тыя ж пытанні”.

У АБСЕ ўваходзіць 57 дзяржаў, уключаючы Беларусь.

16 верасня па выніках перамоў у Мінску спецпрадстаўніка прэзідэнта ЗША па Беларусі Джона Коўла і Аляксандра Лукашэнкі вызвалена 25 палітвязняў. Яны вывезены ў Літву.