10 чэрвеня, Позірк. Анатоль Лапцеў з Мазыра (Гомельская вобласць) і Іна Барташ з Мінска пазбаўлены адвакацкіх ліцэнзій па выніках атэстацыі 7 мая адпаведна Гомельскай абласной і Мінскай гарадской калегій адвакатаў, паведаміла Міністэрства юстыцыі.
Пры гэтым, паводле інфармацыі праекта “Права на абарону”, у красавіку 2024 года пад аўтарствам Лапцева на сайце раённага дзяржвыдання “Мазыр News” выйшаў артыкул з загалоўкам “За тэрарызм — да адказу”. У ёй ён, у прыватнасці, пісаў аб тым, што папраўкі ў Крымінальны кодэкс, якія прадугледжваюць смяротнае пакаранне за “здраду дзяржаве”, накіраваны на “павышэнне эфектыўнасці аховы міру і бяспекі чалавецтва, абароны грамадскіх і дзяржаўных інтарэсаў, канстытуцыйнага ладу Рэспублікі Беларусь і ўстаноўленага правапарадку ад злачынных замахаў экстрэмісцкай накіраванасці, на папярэджанне злачынстваў, выхаванне грамадзян у духу захавання заканадаўства”.
Даныя сама меней 15 адвакатаў Мінскай гарадской і Мінскай абласной калегій больш не фігуруюць на сайце Беларускай рэспубліканскай калегіі адвакатаў, заявіў праект “Права на абарону” ў пачатку чэрвеня.
Пры гэтым “ніякай інфармацыі аб прымяненні традыцыйных працэдур пазбаўлення права на прафесію ў адкрытым доступе няма”.
Пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года ў Беларусі пачаўся сістэматычны ціск на адвакатуру.
Інстытут заканадаўча фактычна пазбавіўся незалежнага ад дзяржавы статусу: з 2021 года адвакаты могуць працаваць толькі пры юрыдычных кансультацыях, загадчыкі якіх прызначаюцца па ўзгадненні з Мінюстам. У 2022 годзе паўнамоцтвы загадчыкаў пашырылі.
Супраць шэрагу адвакатаў былі заведзеныя крымінальныя справы па палітычных матывах. Пад пагрозай пераследу некаторыя былі вымушаны пакінуць Беларусь.
Раней Аляксандр Лукашэнка заявіў, што адвакатура павінна знаходзіцца пад кантролем” і “дзейнічаць па законе, а не нейкіх прыдуманых норм — свабоды слова і іншых свабод”.
У апублікаваным арганізацыяй Human Rights Watch (HRW) 27 траўня дакладзе адзначалася, што ў Беларусі адвакаты падвяргаюцца “пераследу, адвольнаму адкліканню іх ліцэнзій, затрыманням і адміністрацыйным абвінавачванням, а таксама палітычна матываванаму крымінальнаму пераследу”. Маштаб і жорсткасць бягучай хвалі рэпрэсій у дачыненні да адвакатуры праваабаронцы лічаць беспрэцэдэнтнымі.
