Ціханоўская: Раней у дачыненні да рэжыму Лукашэнкі ЗША былі дрэнным паліцэйскім, а ЕС — добрым, але цяпер сітуацыя змянілася

Апублікавана на адкрытай версіі “Позірку” 16 ліпеня 2026 года ў 09:40

15 ліпеня, Позірк. Беларусь заўсёды прыцягвала ўвагу ЗША і Еўропы, але гэта “выяўлялася па-рознаму”, заявіла дэмакратычны лідар Святлана Ціханоўская, выступаючы 15 ліпеня на панэльнай дыскусіі “Кантынентальны дрэйф: Еўропа ў пераходны перыяд” на Аспенскім форуме па бяспецы (Aspen Security Forum) у штаце Каларада (ЗША).

Паводле слоў Ціханоўскай, у дачыненні да рэжыму Аляксандра Лукашэнкі “Амерыка была звычайна дрэнным паліцэйскім, а Еўропа — добрым”. “Амерыка заўсёды выступала за санкцыі ў дачыненні да рэжыму пасля чарговай хвалі рэпрэсій, Еўропа спрабавала заігрываць з Лукашэнкам”, — удакладніла палітык.

Цяпер жа, паводле яе слоў, “ролі памяняліся”: “Пасля прыходу да ўлады ў ЗША прэзідэнта [Дональда] Трампа, яго дыпламатычных намаганняў па вызваленні беларускіх палітвязняў, Амерыка пачала аслабляць санкцыі. Пазіцыя ж Еўропы ў гэтым дачыненні нязменная, санкцыі застаюцца, і мы вітаем такі падыход”.

“Таму што дыктатары разумеюць толькі мову сілы. Яны хочуць падмануць Еўропу, ЗША, але мы просім іх не паддавацца на гэта ў чарговы раз”, — адзначыла Ціханоўская.

“Вядома, — дадала яна, — у нашым рэгіёне шмат увагі сканцэнтравана на Украіне, і мы цалкам падзяляем такі падыход, таму што ад лёсу Украіны залежыць лёс Беларусі, Малдовы, Грузіі і многіх іншых краін. Дапамагаючы Украіне, вы дапамагаеце нам”.

Еўропа за папярэднія гады зрабіла “нашмат больш, чым ад яе чакалася, але нашмат менш, чым магла”, падкрэсліла дэмлідар. “Мы ўдзячныя, што Еўропа стала такой моцнай, прынцыповай, і лічым, што дзякуючы гэтай прынцыповасці мы зможам таксама дамагчыся перамогі ў Беларусі”, — сказала Ціханоўская.

Яна заклікала Еўропу не разглядаць Беларусь як “прыдатак Расіі”, а распрацаваць асобную стратэгію ў дачыненні да краіны.

У прыватнасці, палітык заклікала паглядзець на Беларусь не толькі “з гуманітарнага пункту гледжання” ў кантэксце бесперапынных рэпрэсій, росту колькасці палітвязняў, але і “з пункту гледжання бяспекі”.

“Лукашэнка гатовы даваць нашу тэрыторыю і інфраструктуру для нападу на Украіну і магчымага нападу на НАТО: будуецца новая інфраструктура, якой у прынцыпе не павінна быць, калі краіна не рыхтуецца да эскалацыі”, — адзначыла Ціханоўская.

“І калі мы не пазбавімся гэтага рэжыму, пагрозы з тэрыторыі Беларусі будуць пастаяннымі”, — дадала яна.

Дэмакратычная Беларусь, паводле слоў палітыка, адпавядае інтарэсам “не толькі беларусаў або ўкраінцаў, але таксама і краін Еўропы”. “І мы паступова адкрываем Беларусь Еўропе, нашым саюзнікам, і бачым, што ўспрыманне Беларусі змянілася”, — падкрэсліла яна.

Адказваючы на пытанне вядучага дыскусіі, Ціханоўская выказала меркаванне, што “не існуе нейкага аднаго інструмента, які можа паўплываць на паводзіны беларускага рэжыму, але самым важным інструментам з’яўляюцца санкцыі”.

“Санкцыі — гэта не панацэя, якая вырашае ўсе праблемы. Гэта інструмент для таго, каб пазбавіць рэжым рэсурсаў, якія ён можа ўкласці ў рэпрэсіі або, напрыклад, у расійскую ваенную машыну”, — прывяла яна прыклад.

Ціханоўская адзначыла, што “ў санкцыйным рэжыме ў дачыненні да Беларусі і Расіі было шмат шчылін, якія абодва рэжымы лёгка абыходзілі”, аднак “паступова яны былі закрытыя, санкцыі ў дачыненні да абедзвюх краін былі гарманізаваныя, і цяпер жыццё дыктатараў значна ўскладнілася”.

У той жа час яна звярнула ўвагу, што Лукашэнка “пераарыентаваў многія беларускія прадпрыемствы на вытворчасць прадукцыі для расійскай ваеннай машыны”. “І беларускі рэжым да гэтай пары мае магчымасць вырабляць ваеннае абсталяванне, тавары двайнога прызначэння для Расіі, і мы стараемся прыцягнуць увагу да гэтага нашых амерыканскіх і еўрапейскіх партнёраў, каб яны ўводзілі новыя санкцыі”, — падкрэсліла Ціханоўская.

“У выпадку Беларусі мы разумеем, што амерыканскія санкцыі былі нядаўна аслабленыя ўзамен на вызваленне палітвязняў, але мы просім Еўропу заставацца моцнай”, — заклікала яна, выказаўшы меркаванне, што еўрапейскія санкцыі з’яўляюцца больш адчувальнымі для рэжыму за амерыканскія.

“Дыпламатычныя намаганні ЗША і моцная і прынцыповая пазіцыя Еўропы абавязкова дазволяць Беларусі пазбавіцца дыктатуры”, — заявіла палітык.

Пры гэтым яна падкрэсліла: “Дэмакратычны свет зразумеў, што стабільнасць не можа быць дасягнутая шляхам саступак дыктатарам. Дыктатараў нельга ўлагодзіць, перавыхаваць, іх можна толькі прымусіць зрабіць нешта, і Украіна гэта даказвае вельмі выразна”.

Акрамя Ціханоўскай, у дыскусіі прынялі ўдзел генеральны сакратар Еўрапейскай службы знешніх сувязяў ЕС Белен Марцінес Карбанель (неўзабаве пакідае пасаду ў сувязі з прызначэннем амбасадарам Еўрапейскага саюза ў Мексіцы. — “Позірк”.), міністр абароны і знешняга гандлю Бельгіі Тэа Франкен і міністр юстыцыі і бяспекі Нідэрландаў Давід ван Веел.

Аспенскі форум па бяспецы — штогадовая міжнародная канферэнцыя па пытаннях бяспекі, якую праводзіць Інстытут Аспена (Aspen Institute) у ЗША. Форум збірае прадстаўнікоў дзяржаўных структур, дыпламатычнай супольнасці, узброеных сіл, разведвальных ведамстваў, міжнародных арганізацый, бізнесу і экспертнай супольнасці для абмеркавання ключавых выклікаў сусветнай бяспекі. Сярод асноўных тэм — геапалітычнае саперніцтва, войны і канфлікты, НАТО, адносіны ЗША з саюзнікамі, кіберпагрозы і будучыня міжнароднага парадку.

Форум не з’яўляецца афіцыйнай міждзяржаўнай пляцоўкай і не прымае абавязковых палітычных рашэнняў, аднак лічыцца адной з прыкметных пляцовак для абмену поглядамі паміж прадстаўнікамі ўлады і экспертамі. Выступы ўдзельнікаў часта адлюстроўваюць актуальныя падыходы заходняй палітычнай і знешнепалітычнай супольнасці да пытанняў бяспекі.