У Беларусі плануюць пашырыць падставы для прафуліку асоб, што здзейсняюць хатні гвалт

25 лютага, Позірк. Пашырэнне падстаў для прафілактычнага ўліку асоб, што здзяйсняюць хатні гвалт, прадугледжанае праектам закона “Аб змяненні законаў па пытаннях прафілактыкі правапарушэнняў”, які 25 лютага прыняла ў першым чытанні Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу.

Законапраект таксама прадугледжвае ўскладанне дадатковых абавязкаў на грамадзян, у дачыненні да якіх ажыццяўляецца прафілактычны ўлік; змяненне падстаў для вядзення і спынення прафілактычнага ўліку ў дачыненні да грамадзян, што здзяйсняюць хатні гвалт; карэктаванне пераліку асноўных прафілактычных мерапрыемстваў па прадухіленні хатняга гвалту, канкрэтызацыя функцый і абавязкаў суб’ектаў прафілактыкі ў гэтай сферы.

Міністэрства ўнутраных спраў падрыхтавала гэты дакумент “у мэтах удасканалення прававога рэгулявання прафілактычнай працы ў дачыненні да асоб, што здзяйсняюць хатні гвалт, якія вызваліліся з лячэбна-працоўных прафілакторыяў, асуджаных да штрафу”.

Законапраект карэктуе закон “Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў” і Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях.

Згодна з згаданым законам, прафулік у дачыненні да грамадзяніна, што здзяйсняе хатні гвалт і таму прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці за “наўмыснае нанясенне цялеснага пашкоджання”, “іншыя гвалтоўныя дзеянні” або “парушэнне ахоўнага прадпісання”, выяўляецца ў абавязковых візітах гэтай асобы ў міліцыю. Там прафілактычныя мерапрыемствы праводзяцца адзін раз на месяц — у форме лекцый, дэманстрацыі фільмаў “прафілактычнай скіраванасці”.

Паводле даных МУС 2024 год, на прафуліку была 21 тыс. чалавек, якія здзяйсняюць гвалт дома. Штогод у Беларусі фіксуецца каля 80 тыс. паведамленняў пра хатні гвалт.

Паводле даных апытання, праведзенага ў 2023 годзе анлайн-лініяй для пацярпелых ад хатняга гвалту oliviahelp.org пры падтрымцы Chatham House (Каралеўскі інстытут міжнародных стасункаў, Вялікабрытанія), розныя віды гэтага гвалту зазнае 17,6% гараджанак, якія маюць партнёра.

У верасні 2021 года Вярхоўны суд ліквідаваў міжнароднае грамадскае аб’яднанне “Гендэрныя перспектывы”, якое займалася праблемамі хатняга гвалту і палавой дыскрымінацыі.

9 сакавіка 2022 года Мінскі гарадскі суд ліквідаваў грамадскае аб’яднанне “Радзіслава”, што было створанае ў 2002 годзе ў Мінску для дапамогі жанчынам, якія пацярпелі ад гвалту. “Радзіслава” адміністравала кругласутачную гарачую лінію і ўтрымлівала на грамадскіх пачатках прытулак для ахвяр хатняга гвалту. З дня ліквідацыі шэлтар і кругласутачная гарачая лінія не працуюць.

У Беларусі няма закона пра супрацьдзеянне хатняму гвалту. Адпаведны дакумент распрацоўваўся некалькі разоў. У кастрычніку 2018 года чарговы варыянт рэзка раскрытыкаваў Аляксандр Лукашэнка, назваўшы яго “бздураю, узятай найперш з Захаду”.

Лукашэнка неаднаразова дапушчаў дыскрымінацыйныя выказванні на адрас жанчын, маскуючы гэта пад клопат пра іх. У прыватнасці, ён заяўляў, што беларуская Канстытуцыя напісана “не пад жанчыну” і што жанчына не можа быць вярхоўным галоўнакамандуючым.

ДзяржСМІ замацоўваюць у сваёй прапагандзе гендарную няроўнасць як сацыяльную норму.