Бяляцкі: Ва ўяўнай слабасці Мілінкевіча была яго маральная сіла

12 жніўня, Позірк. Аляксандр Мілінкевіч “заўсёды імкнуўся шукаць паразумення, што ўлады памылкова ўспрымалі за слабасць”, аднак ва “ўяўнай слабасці была яго маральная сіла”, заявіў на сваёй старонцы ў “Фэйсбуку” нобелеўскі лаўрэат, кіраўнік праваабарончага цэнтра “Вясна”, былы палітвязень Алесь Бяляцкі.

Паводле яго слоў, з нябожчыкам ён быў знаёмы з канца 1990-х. “Інтэлігентны, што нязвыкла для сённяшняга беларускага афіцыйнага палітычнага ландшафту. Неканфліктны, у адрозненне ад яго адвечнага апанента. Цвёрды ў праеўрапейскіх перакананнях. Паслядоўны ў падтрымцы беларускай мовы і культуры. Надзейны як сябар і аднадумец. Ён быў занадта добры для сённяшняга жорсткага часу”, — падкрэсліў Бяляцкі.

З Мілінкевічам, дадаў праваабаронца, “было лёгка і проста размаўляць і дзейнічаць”.

“Прадстаўніком беларускай адміністрацыйнай плыні ў дэмакратычнай палітыцы” і “прыхільнікам мяккай сілы, паступовасці і кампрамісу” назваў Мілінкевіча кіраўнік руху “Вольная Беларусь” Зянон Пазьняк.

Мілінкевіч, на яго думку, “характарызаваўся беларускім патрыятызмам, спрыяў беларускай адукацыі і культуры, асабліва ў 1990-х гадах на кіруючай пасадзе ў Гродне”.

“Шлях супярэчлівы. Але добрыя справы застаюцца. Там, дзе ўсе роўныя”, — падкрэсліў Пазняк.

Аляксандр Мілінкевіч памёр раніцай 11 жніўня ва ўзросце 79 гадоў.

Мілінкевіч нарадзіўся ў Гродне ў сям’і заслужанага настаўніка БССР. У 1965-м годзе з выдатнай адзнакай скончыў школу, у 1969-м — фізіка-матэматычны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута.

Пасля заканчэння аспірантуры Інстытута фізікі АН БССР — малодшым навуковым супрацоўнікам. У 1976-м абараніў дысертацыю па тэме “Механізм генерацыі звышмагутных лазерных імпульсаў”.

Працаваў школьным настаўнікам, выкладчыкам у ВНУ (у т.л. Алжыра), быў намеснікам кіраўніка Гродзенскага гарвыканкама. Прайшоў стажыроўку ва ўніверсітэтах Польшчы, ЗША Францыі, вывучаў сучасныя метады адукацыі ў Вялікабрытаніі і вопыт развіцця спорту ў Канадзе.

Аўтар 65 навуковых прац і манаграфій па квантавай электроніцы, лазернай тэхніцы, а таксама па гісторыі, культуры, адукацыі, архітэктуры Беларусі.

У кастрычніку 2005 года быў абраны на Кангрэсе дэмакратычных сіл адзіным кандыдатам ад апазіцыі на прэзідэнцкіх выбарах 19 сакавіка 2006-га. Сабраў больш за 250 тыс. подпісаў выбаршчыкаў.

Паводле афіцыйных звестак Цэнтрвыбаркама, набраў 6,12% галасоў.

Удзельнічаў у паслявыбарных пратэстах, адбыў палітычна матываваны адміністрацыйны арышт.

У 2006–2016 гадах быў лідарам руху “За Свабоду”.

У 2017 годзе разам з пісьменніцай Святланай Алексіевіч і іншымі вядомымі людзьмі зарэгістраваў у Варшаве фонд “Вольны беларускі ўніверсітэт”, з’яўляўся яго кацлерам.

26 кастрычніка 2006-га ўзнагароджаны штогадовай прэміяй імя Сахарава “За свабоду думкі”, заснаванай Еўрапарламентам у 1988 годзе.

У апошнія гады Мілінкевіч жыў за мяжой. Быў пазаштатным дарадцам дэмакратычнага лідара Святланы Ціханоўскай.

25 лістапада 2025 года ягоная жонка Іна Кулей паведаміла, што муж трапіў у рэанімацыю ў вельмі цяжкім стане. Перад гэтым палітык перанёс аперацыю па стэнціраванні соннай артэрыі, якая на 80% была зачынена тромбам. Пасля яго выдалення і аднаўленні крывацёку рэзка падняўся ціск. Ён быў уведзены ў медыкаментозны сон, каб арганізм не марнаваў сілы на рухі.

Пазней Мілінкевіч быў пераведзены ў аддзяленне інтэнсіўнай тэрапіі.

26 траўня Кулей звярнулася да таварыства з просьбай аказаць фінансавую дапамогу палітыку. На сваёй старонцы ў “Фэйсбуку” яна адзначыла, што наступствы лістападаўскай аперацыі “апынуліся не такімі, як мы ўсе спадзяваліся”. Сума, запытаная на рэабілітацыю ў Варшаве — каля 120 тыс. злотых (больш за 30 тыс. долараў), была сабрана за некалькі дзён.

Гл. таксама:

Еўрапейскія палітыкі і арганізацыі працягваюць выказваць спачуванні з нагоды смерці Аляксандра Мілінкевіча

Мілінкевіч прысвяціў сваё жыццё барацьбе за дэмакратыю ў Беларусі — старшыня ЕП Метсола