16 верасня, Позірк. “Я вельмі рады, што на волі”, — заявіў журналістам 16 верасня ў Вільнюсе вызвалены і вывезены ў гэты дзень у Літву экс-палітвязень, былы намеснік дырэктара інфармацыйнай кампаніі БелаПАН, медыяменеджар Андрэй Аляксандраў.
“Увогуле я зразумеў за гэтыя шэсць гадоў, што я вельмі шчаслівы чалавек, бо такая колькасць добрых людзей мае справу да Андрэя Аляксандрава, — сказаў ён. — Столькі цёплых слоў атрымаў за гэтыя шэсць гадоў (пакуль меў магчымасць атрымліваць лісты) ад незнаёмых людзей. Гэта, вядома, досвед, якога я, напэўна, нікому не зычу, але свае пазітыўныя моманты я адтуль вынес”.
Былы вязень адзначыў, што пачуваецца добра. Кажучы пра сустрэчу з жонкай Ірынай Злобінай — таксама экс-палітзняволенай, якая была вызваленая і высланая ў Літву разам з ім, Аляксандраў прызнаўся, што шчаслівы: “Мы не бачыліся амаль з вяселля, таму яшчэ будуць дні і ночы размоў, абмену думкамі”.
На пытанне, ці прадчуваў ён хуткае вызваленне, медыяменеджар заявіў, што “не вельмі загадзя [ведаў], але былі пэўныя прыкметы, што гэтым разам можа быць”. “Але ніколі не можаш быць упэўнены, пакуль не выйдзеш з гэтага аўтобуса і не пабачыш надпіс Lietuvos Respublika”.
У дзень вызвалення ў калоніі, паводле яго слоў, усё было “максімальна карэктна, спакойна”. “Я ўвогуле магу сказаць, што я за шэсць гадоў не зазнаў нейкі гвалту ў дачыненні да сябе. Сёння ўсё прайшло вельмі канструктыўна, спакойна, абсалютна без эксцэсаў”, — дадаў экс-палітвязень.
Паводле яго слоў, людзі ў няволі чакаюць вызвалення, усе спадзяюцца, у прыватнасці, на перамоўны працэс амерыканскай дэлегацыі з беларускімі ўладамі: “Вядома, усе хочуць дадому”. “Я вельмі спадзяюся, што гэтыя працэсы, якія ідуць, будуць працягвацца, і ўсе палітычныя зняволеныя таксама будуць хаця б на маім месцы”, — сказаў Аляксандраў.
На пытанне, што казаў спецпрадстаўнік прэзідэнта ЗША па Беларусі Джон Коўл, у выніку перамоў якога з Аляксандрам Лукашэнкам 16 верасня выйшлі на волю 25 палітвязняў, медыяменеджар адзначыў, што гэта былі “звычайныя дыпламатычныя словы вітання, спадзевы на тое, што працэсы будуць працягвацца”. “Ён рады, што ў нас атрымалася выехаць”, — сказаў суразмоўца.
Пытанне, ці будуць яшчэ вызваленні ў найбліжэйшы час, Аляксандраў параіў адрасаваць “спадару Коўлу і перамоўшчыкам”. “Я ўвогуле мала разбіраюся, што тут у вас у свеце адбываецца”, — прызнаўся ён.
На пачатку верасня стала вядома, што Аляксандраў абвешчаны лаўрэатам прэміі Free Media Awards 2026 года. Яе арганізатары — Фонды Fritt Ord і Zeit Stiftung Bucerius — падкрэслілі, што сваёй ранейшай працай у БелаПАН і Беларускай асацыяцыі журналістаў той “дапамог умацаваць прафесійныя стандарты журналістыкі, падтрымаць незалежныя СМІ і пабудаваць міжнародныя сеткі журналістаў і праваабаронцаў”.
Разам з Аляксандравым узнагародаю ўганараваныя кіраўнік аддзела журналісцкіх расследаванняў выдання “Украінская праўда” Міхаіл Ткач, рэдакцыі грузінскага выдання iFact, армянскага тэлеканала Factor TV і расійскага незалежнага выдання “Верстка”.
Цырымонія ўручэння адбудзецца ў Музеі Мунка ў Осла (Нарвегія) 29 верасня.
Андрэй Аляксандраў і Ірына Злобіна (на той момант дзяўчына, а цяпер жонка — пара пабралася шлюбам у калоніі) былі затрыманыя 12 студзеня 2021 года. У рамках палітычна матываванай справы 6 кастрычніка 2022-га Мінскі абласны суд (суддзя Вячаслаў Тулейка, уключаны ў санкцыйныя спісы дэмакратычных краін Захаду) прыгаварыў Аляксандрава да 14 гадоў пазбаўлення волі, а Злобіну — да 9 гадоў.
