Парк высокіх тэхналогій справаздачыўся аб росце экспарту па выніках 2025 года

27 лютага, Позірк. Парк высокіх тэхналогій (ПВТ) з’яўляецца “ў прынцыпе экспартна арыентаванай прававой зонай”, заявіла начальнік сакратарыята Назіральнага савета ПВТ Ганна Рабава 27 лютага перад пачаткам пасяджэння згаданага органа пад старшынствам прэм’ер-міністра Аляксандра Турчына,

“У мінулым годзе ў нас добры вынік: тэмп росту экспарту склаў 112%, мы перасягнулі адзнаку ў 2 млрд долараў. Павялічылася колькасць рэзідэнтаў, пашыраецца геаграфія паставак, паказчыкі сапраўды радуюць”, — сказала Рабава (па відэа ў тэлеграм-канале ўрада).

Паводле яе слоў, на парадку Назсавета стаяла таксама пытанне рэгуляванне крыптасферы: “Усе мы ведаем, што гэта новая тэма, якая выклікае як надзеі, так і асцярогі. Таму мы традыцыйна робім справаздачу перад Назіральным саветам аб стане гэтага сектара і прапануем збалансаваныя рашэнні, якія ўдакладняюць і робяць больш выразным прававое рэгуляванне працы ў гэтай сферы”.

“Цяпер у крыптасферы працуе ўсяго 20 рэзідэнтаў парку — гэта менш 2% ад агульнай колькасці. Доля невялікая, але тэмпы росту высокія”, — падкрэсліла Рабава.

Абстаноўка ў свеце, дадала яна, пастаянна змяняецца, таму “трэба прапаноўваць Назіральнаму савету не толькі бягучыя справаздачы, але і стратэгічнае бачанне развіцця парку”.

29 жніўня мінулага года Рабава ў інтэрв’ю тэлеканалу “Беларусь 1” заявіла, што структура экспарту паслуг рэзідэнтаў беларускага Парку высокіх тэхналогій “не моцна змяняецца”.

“Гэта значыць, у нас усё роўна асноўныя — гэта краіны Паўночнай Амерыкі, Еўропы”, — сказала яна.

Адначасова, паводле сцвярджэння Рабавай, “калі раней іх было больш, то цяпер Расія практычна забрала ўсё тое, што па нейкіх прычынах перастала сыходзіць на экспарт у далёкае замежжа”.

“Трошачкі там ёсць краіны СНД, але гэта, шчыра кажучы, малы працэнт”, — дадала яна.

Пры гэтым прыярытэтнай задачай кіраўнік парку ў дачыненні да рэзідэнтаў назвала працу на ўнутраны рынак: “Каб усе нашы кампаніі, якія раней, можа быць, больш працавалі на замежжа, разгарнуліся тварам унутр, а нашы дзяржорганы і арганізацыі зразумелі, што ім прадастаўляецца унікальны шанец паспрабаваць прадукты сусветнага ўзроўню”.

Тады Рабава заяўляла, што ў ПВТ было зарэгістравана 15 крыптарэзідэнтаў і адзначала, што “нягледзячы на тое, што іх доля ў агульнай выручцы не вельмі вялікая”, яны “дэманструюць зайздросны тэмп росту”.

Права абароту крыптавалют кампаніямі-рэзідэнтамі ПВТ уведзенае дэкрэтам Аляксандра Лукашэнкі ад 21 снежня 2017 года №8.

Дэкрэт дазволіў ім ствараць і размяшчаць на біржы ўласныя токены, а таксама даў права фізічным асобам займацца майнінгам крыптавалют, валодаць токенамі і канвертаваць іх у беларускія рублі і замежныя валюты.

Згодна з палажэннямі дэкрэта, выручка і прыбытак ад аперацый з крыптавалютамі выключалася з падаткаабкладальнай базы, а дзейнасць фізічных асоб па набыцці і продажы токенаў не прыраўноўвалася да прадпрымальніцкай і не падлягала дэклараванню.

12 красавіка 2023 года Лукашэнка падпісаў указ “Аб развіцці Парку высокіх тэхналогій”. Дакумент фактычна скасаваў адміністрацыю парку і пасаду яго дырэктара, наўзамен быў створаны сакратарыят — для забеспячэння дзейнасці Назіральнага савета ПВТ.

Парк высокіх тэхналогій быў заснаваны ў 2005 годзе. Адным з яго стваральнікаў з’яўляецца былы дыпламат Валерый Цапкала, які ў 2020 годзе балатаваўся на выбарах прэзідэнта. Пакінуў Беларусь пасля таго, як Цэнтрвыбаркам адмовіўся зарэгістраваць яго кандыдатам, а Следчы камітэт распачаў у дачыненні да яго крымінальную справу.

У 2020 годзе многія прадстаўнікі IT-сферы былі актыўнымі ўдзельнікамі пратэстаў супраць фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў. Пасля пачатку рэпрэсій частка кампаній перадыслакавалася за мяжу. Паводле даных хаба Imaguru, толькі за 2020 год з Беларусі з’ехала больш за 20 тыс. спецыялістаў галіны.

Выступаючы ў Савеце Федэрацыі Федэральнага сходу РФ 14 сакавіка 2025 года, Лукашэнка выказаў незадаволенасць супрацоўнікамі рэзідэнтаў ПВТ у кантэксце падзей 2020-га: “Я фактычна дзякуючы такому валявому рашэнню стварыў гэты парк. Сцягнулі і ў Расіі, і ў Беларусі, і ў Еўропе самых дасведчаных, лепшых людзей. Стварылі ўмовы. І яны тады выступілі супраць гэтай улады”.

Паводле сцвярджэння Лукашэнкі, прадстаўнікі ІТ-кампаній удзельнічалі ў пратэстах, бо нібыта “іх матчыны кампаніі давалі каманду гэтым групам, якія ў парку былі створаныя”.