7 красавіка, Позірк. Сістэма аховы здароўя Беларусі зараз “перажывае сур’ёзны крызіс”, заявіла дэмакратычны лідар Святлана Ціханоўская 7 красавіка, у Сусветны дзень здароўя.
“Замест клопату пра пацыентаў на першы план усё часцей выходзяць кантроль і ціск, — адзначыла яна ў сваім тэлеграм-канале. — Людзі сутыкаюцца з доўгімі чэргамі да ўрачоў і на абследаванні, а доступ да якаснай і своечасовай медыцынскай дапамогі становіцца ўсё больш цяжкім”.
Паводле слоў палітыка, нягледзячы на праблемы ў сістэме аховы здароўя, дзяржаўныя выданні “часта публікуюць шаблонныя матэрыялы пра ўяўную стабільнасць і поспехі сістэмы, што толькі падкрэслівае разрыў паміж афіцыйнай рыторыкай і рэальнасцю на месцах”.
“Больш за ўсё нам балюча за нашых палітычных вязняў, якія знаходзяцца ў турмах без належнага медыцынскага абслугоўвання і з кожным днём страчваюць здароўе”, — падкрэсліла яна.
Асобнай праблемай па-ранейшаму стаіць масавы адток з Беларусі медыцынскага персанала. “Гэта азначае, што нагрузка на тых [урачоў], хто застаўся, толькі расце, а пацыенты губляюць магчымасці атрымаць неабходную дапамогу”, — патлумачыла Ціханоўская.
Сусветны дзень здароўя, паводле слоў дэмлідара, закліканы нагадаць “пра самую галоўную каштоўнасць у жыцці кожнага чалавека”. “Здаровы чалавек можа жыць, працаваць, будаваць планы і клапаціцца пра сваіх блізкіх. Але калі здароўе знаходзіцца пад пагрозай, усё астатняе адыходзіць на другі план”, — канстатавала яна.
Пасля 2020 года з рэпрэсіямі ў Беларусі сутыкнуліся ў тым ліку медыкі. Многія з іх актыўна ўдзельнічалі ў пратэстах, выступаючы супраць гвалту і катаванняў над людзьмі. Кіраўніцтва бальніц звальняла нелаяльных медыкаў, хаця сярод іх былі прадстаўнікі ўнікальных для Беларусі спецыялізацый.
У красавіку 2026 года начальніца галоўнага ўпраўлення кадравай працы і прафесійнай адукацыі Мінздароўя Вольга Калюпанава пацвердзіла, што з новага навучальнага года (2026/2027) у Беларусі скасоўваецца платная адукацыя па медыцынскіх спецыяльнасцях. Платнае навучанне захаваецца толькі на завочнай форме па фармацэўтычным кірунку.
Чыноўніца паведаміла, што ў новым навучальным годзе колькасць бюджэтных месцаў на медспецыяльнасці павялічыцца на 760. Агулам у 2026 годзе ў медыцынскія ВНУ запланавана прыняць 3.615 студэнтаў вочнай формы навучання і 55 — завочнай (па фармацэўтычным кірунку).
Праз мэтавы набор плануецца прыняць 45–70% студэнтаў, “зыходзячы з рэальнай патрэбы рэгіёнаў і ўстаноў аховы здароўя”. Летась на такой падставе дапускалася залічыць да 80% першакурснікаў медычных ВНУ.
“У выніку больш матываваных і здольных маладых людзей атрымаюць шанец вучыцца бясплатна, а сістэма аховы здароўя ўмацуе кадравы фундамент на гады наперад”, — лічыць Калюпанава.
Прадстаўніца Мінздароўя падкрэсліла, што медустановы Беларусі цяпер укамплектаваныя медыцынскімі кадрамі на 96%; укамплектаванасць педыятрамі да канца 2026 года дасягне 100%.
