25 верасня, Позірк. 25 верасня стала 1500-м днём утрымання ў няволі былога дырэктара незалежнай інфармацыйнай кампаніі БелаПАН Дзмітрыя Наважылава.
Журналіст адбывае пакаранне — 6 гадоў пазбаўлення волі — у папраўчай калоніі № 3 у пасёлку Віцьба Віцебскага раёна. 12 жніўня яму споўнілася 53 гады. Праваабарончая супольнасць прызнае Наважылава палітвязнем. Дэпутат Нацыянальнага савета Швейцарыі Мін Лі Марці стала яго сімвалічнай хроснай. Парламентарый таксама займаецца журналістыкай разам з сацыялогіяй, гісторыяй і кінапрадзюсіраваннем.
Наважылаў, які кіраваў кампаніяй са жніўня 2018 года (пасля смерці яе заснавальніка Алеся Ліпая) да студзеня 2021-га быў затрыманы 18 жніўня таго ж года разам са змяніўшай яго на гэтай пасадзе Ірынай Леўшынай — галоўным рэдактарам БелаПАН.
6 кастрычніка 2022 года Наважылаў, Леўшына, а таксама былы намеснік дырэктара БелаПАН Андрэй Аляксандраў і яго жонка Ірына Злобіна рашэннем Мінскага абласнога суда былі прыгавораныя да розных тэрмінаў турэмнага зняволення. Наважылаў быў абвінавачаны паводле двух артыкулаў Крымінальнага кодэкса — ч. 2 арт. 243 (ухіленне ад выплаты падаткаў, збораў, што пацягнула прычыненне шкоды ў буйным памеры) і ч. 1 арт. 3611 (стварэнне экстрэмісцкага фарміравання, а роўна фарміравання, дзейнасць якога накіравана на рэабілітацыю нацызму, альбо кіраўніцтва такім фарміраваннем або структурным падраздзяленнем, якое ўваходзіць у яго).
Леўшына атрымала 4 гады пазбаўлення волі па ч. 1 арт. 3611 КК. 7 снежня 2024 года яна выйшла на волю. Аляксандраў адбывае 14-гадовы тэрмін (паводле ч. 2 арт. 243, ч. 2 арт. 342, ч. 1 арт. 356, ч. 1 арт. 3611), Злобіна — 9-гадовы (паводле ч. 2 арт. 342, ч. 1 арт. 356).
Ч. 2 арт. 342 КК — навучанне ці іншая падрыхтоўка асоб для ўдзелу ў групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак, а роўна фінансаванне ці іншае матэрыяльнае забеспячэнне такой дзейнасці;
ч. 1 арт. 356 — здрада дзяржаве — выдача замежнай дзяржаве, міжнароднай альбо замежнай арганізацыі або іх прадстаўнікам дзяржаўных сакрэтаў Рэспублікі Беларусь, а роўна звестак, якія складаюць дзяржаўныя сакрэты іншых дзяржаў, перададзеных Рэспубліцы Беларусь <…>, альбо шпіянаж, <…> альбо іншае наданне дапамогі замежнай дзяржаве, міжнароднай альбо замежнай арганізацыі або іх прадстаўнікам у правядзенні дзейнасці, накіраванай на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы.
4 красавіка 2022 года Генеральная пракуратура паведаміла, што Аляксандраву і Злобінай ставіцца ў віну “падрыхтоўка з 14 жніўня 2020 года па 12 студзеня 2021 года не менш за 260 асоб для ўдзелу ў групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак, шляхам аплаты адміністрацыйных штрафаў, рахункаў за харчаванне ў месцах утрымання і адбыцця адміністрацыйных арыштаў, рахункаў за паслугі адвакатаў, якія ўдзельнічаюць у адміністрацыйных і крымінальных працэсах, а таксама якія надаюць іншую юрыдычную дапамогу“.
Ім жа інкрымінавалася “наданне дапамогі замежнай арганізацыі “БАЙХЭЛП“ і яе прадстаўнікам у дзейнасці, накіраванай на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь”.
1 лютага 2024 года Эканамічны суд Мінска прыняў пастанову аб ліквідацыі БелаПАН.
Паводле звестак Беларускай асацыяцыі журналістаў (забароненая на радзіме, працуе ў выгнанні), за кратамі ўтрымліваецца не менш за 29 супрацоўнікаў СМІ.
Гл. таксама:
