З 2020 года ліквідавана не менш за 1.950 НКА — Lawtrend

4 верасня, Позірк. За пяць гадоў — пасля прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня 2020 года і па 31 жніўня 2025-га — у Беларусі ліквідавана не менш за 1.950 НКА — аб’яднанняў, прафсаюзаў, фондаў, недзяржаўных устаноў, асацыяцый, вынікае з новага агляду праваабарончай арганізацыі Lawtrend.

На канец ліпеня было ліквідавана не менш 1.948 НКО, чэрвеня — 1.944, траўня — 1.936, красавіка — 1.926, сакавіка — 1.917, лютага — 1.905, студзеня — 1.896, на канец 2024 года — 1.891, усяго за мінулы год — мінімум 382.

Паводле інфармацыі Lawtrend, на канец жніўня 2025 года ў працэсе прымусовай ліквідацыі знаходзілася не менш за 1.193 некамерцыйных арганізацый. На канец ліпеня такіх было 1.192, чэрвеня — столькі ж, траўня — 1.190, красавіка — 1.189, сакавіка і лютага — 1.188, студзеня — 1.187, снежня 2024-га — 1.186.

Рашэнне аб самастойнай ліквідацыі прыняло па меншай меры 757 НКА (у жніўні — 1). На канец чэрвеня такіх было 752, траўня — 746, красавіка — 737, сакавіка — 729, лютага — 717, студзеня — 709, на канец 2024 года — 705.

“Беларускія ўлады шырока практыкуюць празмернае ўмяшанне ў дзейнасць НКА: праверкі, ператрусы, выклікі на гутаркі ў праваахоўных органы, спецыяльныя службы прадстаўнікоў арганізацый. Любая непажаданая арганізацыя можа быць ліквідаваная, у выпадку некамерцыйных устаноў нават без рашэння суда”, — гаворыцца ў аглядзе.

Паводле даных Lawtrend, больш за 100 прадстаўнікоў арганізацый грамадзянскай супольнасці (АГС) ўтрымліваюцца ў месцах пазбаўлення волі, сярод іх не менш за пяць праваабаронцаў, 27 прадстаўнікоў прафсаюзаў.

“Шырока распаўсюджаная практыка выкарыстання заканадаўства аб супрацьдзеянні экстрэмізму для прыцягнення да крымінальнай адказнасці актывістаў, запалохвання людзей, якія ўдзельнічаюць у дзейнасці, мерапрыемствах АГС, якія аказваюць фінансавую падтрымку АГС і іх мэтавым групам. 307 АГС, дваровых супольнасцяў, медыя-рэсурсаў прызнаныя экстрэмісцкімі фарміраваннямі, інфармацыйныя рэсурсы сотняў АГС — экстрэмісцкімі матэрыяламі”, — падкрэсліваецца ў аглядзе.

Паведамляецца таксама пра ціск на актывістаў і прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, якія вымушана знаходзяцца за мяжой. У прыватнасці, у дачыненні да не менш за 153 чалавек (праваабаронцы, аналітыкі і інш.), была пачатая спецыяльная вытворчасць.

“Працэс рэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў і фондаў дазвольны, дарагі, патрабуе падрыхтоўкі вялікай колькасці дакументаў. Патрабаванні да іх не аднастайныя і не дасканала прапісаныя ў заканадаўстве, носяць выбарачны характар. У выніку, у рэгістрацыі могуць адмовіць любой непажаданай уладам НКА”, — сцвярджае Lawtrend.

Улада таксама “накіроўвае істотныя намаганні на адзяржаўленне некамерцыйнага сектара, уцягваючы НКА ў падтрымку дзяржаўнай ідэалогіі, распрацоўваючы для гэтага розныя мерапрыемствы, праграмы, праекты”, падкрэсліваюць праваабаронцы.